ایکس – شبهه / پایگاه پاسخگویی به سؤالات و شبهات: صورت فرض غلط است، به نوعی که انسان گمان میکند، بیشتر حاجیان جدا شده و عدهی قلیلی آنجا باقی مانده بودند. در هر حالی که اصلاً چنین نبوده است. اینک به چند نکتهی مهم باید دقت شود:
الف - پیامبر اکرم صلوات علیه و آله، از خود حرفی برای زدن نداشتند، بلکه طبق صریح آیه قرآن، به جز وحی نمیفرمودند:
« وَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهَوَى * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَى » (النّجم، 3 و 4)
ترجمه: و او (در ابلاغ قرآن و پيامهاى خدا) هرگز از هواى نفس سخن نمىگويد * آنچه مىگويد جز وحیای كه (از مبدأ اعلى) به او (نازل) مىشود نيست.
ب - انتخاب امام - خلیفة الله و ولیالله نیز بر عهدهی ایشان نبود که تصمیم بگیرند چه کسی را در چه زمانی و کجا معرفی کنند، بلکه بر عهدهی خداوند متعال بود. انسان نمیتواند برای خدا خلیفه و برای مردم امام انتخاب نماید. بلکه خدا باید معرفی کند. پس زمانی که به او دستور داد، او نیز ابلاغ نمود و لابد خداوند حکیم بهتر میداند که چه زمانی و در چه شرایطی کدام امرش را ابلاغ نماید. و یقیناً شرایط غدیر مناسبتر بود، چرا که مسئلهای چون حجّ آن را تحتالشعاع قرار نمیداد و موضوع اختصاص مییافت. لذا همانجا امر الهی نازل شد که ابلاغ کن و اگر نکنی گویی اصلاً رسالت را انجام ندادهای و ایشان نیز همان موقع که دستور آمد ابلاغ کردند:
« يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ » (المائده، 67)
ترجمه: اى فرستاده ما، آنچه را از جانب پروردگارت به سوى تو نازل شده ابلاغ كن، و اگر نكنى (گويى هيچ) پيام او را ابلاغ نكردهاى و خداوند تو را از (فتنه و شر) مردم نگه مىدارد، بىترديد خداوند گروه كافران را هدايت نمىكند.
ج – چه کسی گفته که همراهان حج از او جدا شده بودند؟ اغلب حاجیان مسافران دیار مختلف بودند و تا غدیر که در پنج کیلومتری جُحفه قرار دارد با هم میآمدند و از آنجا هر گروه به راه و مسیر خود میرفتند، ایشان همه را نگه داشتند و فرمودند که به رفتگان نیز بگویید باز آیند؛ خبر پیچید و بسیاری از اهل مکه نیز به آنها پیوستند تا خود شاهد باشد چه خبر مهمی است؟ جمعیت از 90 هزار تا 124 هزار نفر گفته شده است.
د – اختلاف و معضلی که بر سر مسئلهی خلافت و جانشینی ایشان پس از رحلت آمد، به خاطر قلّت یا کثرت حضار در غدیر خم نبود که بگویند چرا آنجا نفرمود و اینجا فرمود. چنان چه اغلب متمردین، خود در آن واقعه حضور داشتند و برخی اولین بیعت کنندگان بودند. و جالبتر آن که چه از قدما و چه از معاصرین تبعیت کننده و یا دیگران، هیچ کس این واقعه را رد نکرده است که گفته شود، لابد چون در مکه باقی مانده و نشنیده بود، قبول نکرد.
ﻫ – غدیر خم معرفی حضرت امیرالمؤمنین علیهالسلام به عنوان امام و خلیفهی پس از نبی (ص) نبود، چرا که ایشان از همان ابتدای بعثت این معارفه را مکرر نموده بودند، بلکه غدیر ضمن اتمام حجّت خاتم انبیای الهی در آخرین حجّاش، در اصول و فروع اسلام، اخذ بیعت بر امامت و خلافت بود و نه معرفی. لذا از همگان و تک به تک (با تکرار جملات بیعت) بیعت گرفتند و برخی از نزدیکان چون خلفای اول و دوم که به حضرتش نزدیک بودند نیز جلو رفته و دست در دست امام علی علیهالسلام گذاشته و ضمن تبریک، بیعت خود را اعلام نمودند.